TP.HCM vừa tiếp nhận đầu tư 3 đại cảng, đồng thời chuẩn bị tái cơ cấu toàn bộ hệ thống cảng biển theo hướng đưa các cảng hàng hóa ra khu vực Cái Mép - Thị Vải. Theo lãnh đạo thành phố, khi các dự án hoàn thành và kết nối với cụm cảng hiện hữu, TP.HCM đặt mục tiêu trở thành trung tâm logistics và vận tải biển của Đông Nam Á, hướng tới vai trò quan trọng trong khu vực châu Á.
TP.HCM đón 3 đại cảng, hướng tới trung tâm logistics khu vực
Thông tin được Chủ tịch UBND TP.HCM Nguyễn Văn Được chia sẻ tại Hội nghị Ban Chấp hành Đảng bộ UBND TP.HCM lần thứ tư (mở rộng) diễn ra ngày 8/7, đánh giá tình hình kinh tế - xã hội 6 tháng đầu năm và triển khai nhiệm vụ 6 tháng cuối năm 2026.
Theo ông Nguyễn Văn Được, trong 3 dự án cảng biển mới, có 2 dự án đã hoàn tất thủ tục đầu tư. Riêng Cảng quốc tế QTM tại phường Phú Mỹ đã được khởi công ngày 5/7, trong khi một dự án khác dự kiến khởi công trong quý III năm nay.
Lãnh đạo TP.HCM cho biết hệ thống 3 đại cảng sẽ kết nối với cụm cảng Cái Mép - Thị Vải, tạo nền tảng phát triển trung tâm logistics quy mô lớn của Việt Nam và khu vực.
Ông Nguyễn Văn Được nhận định TP.HCM sở hữu lợi thế nằm trên tuyến hàng hải quốc tế quan trọng, nơi khoảng 50% lượng hàng hóa của thế giới đi qua. Theo ông, nếu tận dụng tốt cơ hội và đầu tư đúng hướng, Việt Nam sẽ có thêm động lực phát triển kinh tế, trong đó TP.HCM là địa phương hưởng lợi trực tiếp.
Chuẩn bị quy hoạch lại hệ thống cảng, di dời cảng nội thành
Theo Chủ tịch UBND TP.HCM, ngày 10/7, Bộ Xây dựng sẽ trình bày đề án tái cơ cấu và quy hoạch hệ thống cảng biển của thành phố.
Đề án định hướng di dời toàn bộ các cảng nội địa trong khu vực nội thành về Cái Mép - Thị Vải. Khu vực trung tâm sẽ chỉ duy trì một số cảng trung chuyển phục vụ hoạt động của các đại cảng và trung tâm logistics.
Ông Nguyễn Văn Được cho biết TP.HCM đã tính toán phương án này từ trước. Việc đưa các cảng hàng hóa ra ngoài khu vực nội đô được kỳ vọng góp phần giảm ùn tắc giao thông, giảm ô nhiễm và tạo dư địa phát triển đô thị.
Hiện TP.HCM có khoảng 110 km bờ biển, kéo dài từ Cần Giờ đến Vũng Tàu, Hồ Tràm và Côn Đảo, tạo không gian phát triển kinh tế biển quy mô lớn.
Hạ tầng cảng biển tiếp tục mở rộng với loạt dự án quy mô lớn
TP.HCM đang sở hữu cụm cảng nước sâu Cái Mép - Thị Vải, cửa ngõ hàng hải lớn nhất Việt Nam. Năm 2025, khu vực này thông qua hơn 90,6 triệu tấn hàng hóa, đồng thời đón trên 40 tuyến vận tải biển quốc tế mỗi tuần và có khả năng tiếp nhận tàu mẹ sức chở tới 24.000 TEUs.
Ngoài vai trò là cảng cửa ngõ, Cái Mép - Thị Vải cũng từng bước mở rộng hoạt động trung chuyển quốc tế trong chuỗi vận tải biển khu vực. Cùng với đó, các cảng Cát Lái, Hiệp Phước và mạng lưới logistics tại Bình Dương đang hình thành hệ sinh thái vận tải - xuất nhập khẩu hoàn chỉnh.
Hệ thống cảng biển TP.HCM hiện đứng trước giai đoạn đầu tư lớn với nhiều dự án trọng điểm. Trong đó, siêu cảng Cần Giờ có tổng vốn gần 129.000 tỷ đồng đã được trao quyết định đầu tư ngày 29/4; Cảng Cái Mép Hạ với tổng mức đầu tư khoảng 50.820 tỷ đồng khởi công ngày 1/7; còn giai đoạn 2 dự án Cái Mép Gemadept - Terminal Link có vốn hơn 8.360 tỷ đồng đã động thổ vào giữa tháng 4/2026.
Theo thành phố, việc tập trung nguồn lực phát triển hạ tầng cảng biển là một trong những chiến lược quan trọng nhằm phát huy vai trò đầu tàu kinh tế, trong bối cảnh TP.HCM đóng góp hơn 23% GRDP cả nước. Các cảng biển trọng điểm được kỳ vọng trở thành mắt xích quan trọng trong phát triển logistics và kinh tế biển của thành phố cũng như vùng kinh tế trọng điểm phía Nam.
Kỳ vọng đưa TP.HCM vào nhóm cảng biển hàng đầu thế giới
Ông Phạm Quốc Long, Phó Tổng giám đốc Công ty CP Gemadept - đơn vị vận hành Cảng Gemalink, cho biết sản lượng hàng hóa thông qua hệ thống cảng biển TP.HCM năm 2025 đạt khoảng 24 triệu TEU, đứng thứ 8 thế giới.
Theo dự báo của ông Long, với tốc độ tăng trưởng hàng hóa từ 12-15% mỗi năm, đến năm 2030 sản lượng có thể đạt khoảng 34-45 triệu TEU. Khi đó, TP.HCM có khả năng vươn lên nhóm 4-5 hệ thống cảng biển có sản lượng hàng hóa lớn nhất thế giới.
Trước đó, tại buổi làm việc với Phó Thủ tướng Thường trực Phạm Gia Túc và đoàn công tác Chính phủ ngày 7/7, Chủ tịch UBND TP.HCM cũng đề xuất nghiên cứu xây dựng Đề án thành lập đặc khu kinh tế biển trên cơ sở không gian phát triển khu vực Cần Giờ - Bà Rịa - Vũng Tàu.
Theo lãnh đạo UBND TP.HCM, khu vực này hội tụ nhiều lợi thế về vị trí địa lý, cảng biển nước sâu, quỹ đất và hạ tầng chiến lược, được kỳ vọng trở thành động lực tăng trưởng mới cho thành phố và toàn vùng phía Nam.
