Không chỉ nổi tiếng bởi thế đá tự nhiên độc đáo, Hòn Trống Mái ở Thanh Hóa còn gắn với những truyền thuyết về tình yêu son sắt, trở thành một trong những biểu tượng văn hóa đặc sắc của Sầm Sơn suốt nhiều thế hệ.
Nằm trong quần thể di tích lịch sử, văn hóa và danh thắng núi Trường Lệ, Hòn Trống Mái không chỉ thu hút du khách bởi vẻ đẹp kỳ thú của thiên nhiên mà còn mang nhiều tầng ý nghĩa về phong thủy, văn hóa dân gian và giá trị lịch sử.
Ý nghĩa tên gọi Hòn Trống Mái bắt nguồn từ đâu?
Giữa quần thể danh thắng núi Trường Lệ (phường Sầm Sơn, tỉnh Thanh Hóa), Hòn Trống Mái nổi bật với ba khối đá lớn xếp chồng lên nhau trong trạng thái cân bằng tự nhiên.
Hai khối đá phía trên đứng đối diện trên một bệ đá lớn. Khối đá lớn hơn có phần đỉnh nhô cao, gợi hình một con gà trống, trong khi khối đá còn lại có dáng thanh thoát, giống hình ảnh gà mái nép mình bên bạn đời. Chính sự tương đồng ấy đã hình thành tên gọi "Hòn Trống Mái", được người dân địa phương sử dụng từ rất lâu.
Tên gọi này không chỉ phản ánh hình dáng của thắng cảnh mà còn gửi gắm biểu tượng về sự gắn bó, hòa hợp và tình nghĩa vợ chồng trong quan niệm dân gian.
Truyền thuyết về đôi vợ chồng hóa đá
Bên cạnh hình dáng đặc biệt, Hòn Trống Mái còn gắn với nhiều truyền thuyết được lưu truyền qua nhiều thế hệ.
Theo một câu chuyện dân gian, thuở xưa vùng Sầm Sơn gặp trận đại hồng thủy khiến xóm làng chìm trong nước. Một đôi vợ chồng nghèo may mắn thoát nạn nhờ bám vào cây gạo trên núi.
Sau khi nước rút, người chồng lên núi tìm thức ăn vì tin nơi chim diều hâu bay lượn sẽ có sự sống. Chờ mãi không thấy chồng trở về, người vợ lần theo dấu chân lên núi và chỉ còn gặp thi thể của chồng. Quá đau đớn, người vợ gục xuống bên người bạn đời rồi qua đời.
Cảm động trước tình nghĩa thủy chung ấy, thần tiên hóa hai người thành đôi chim luôn quấn quýt bên nhau. Khi phải trở về trời, đôi chim lưu luyến quê hương nên xin được ở lại và hóa thành đá. Từ đó, hai khối đá mang dáng hình gà trống và gà mái đứng kề nhau, trở thành biểu tượng cho tình yêu bền chặt.
Truyền thuyết tiên nữ và chàng ngư dân
Một truyền thuyết khác cũng lý giải ý nghĩa tên gọi Hòn Trống Mái theo cách đầy màu sắc huyền thoại.
Chuyện kể rằng tại làng Trường Lệ xưa có một chàng ngư dân khỏe mạnh đã cứu một cô gái bị sóng biển cuốn dạt vào bờ. Sau lần gặp gỡ ấy, hai người nên duyên vợ chồng và sống hạnh phúc dưới chân núi.
Ít ai biết cô gái thực chất là một tiên nữ bị Ngọc Hoàng đày xuống trần gian. Khi hết thời hạn, chư thần xuống đưa nàng trở về trời nhưng nàng không muốn rời xa người chồng của mình.
Ngọc Hoàng nổi giận, sai thiên lôi xuống bắt tiên nữ trở về. Sau trận sấm chớp dữ dội, nơi đôi vợ chồng từng sinh sống chỉ còn lại hai khối đá lớn đứng cạnh nhau, một giống gà trống, một giống gà mái, cùng hướng ra biển.
Người dân tin rằng đó chính là hóa thân của đôi vợ chồng, mãi mãi ở bên nhau như biểu tượng của lòng chung thủy và tình yêu vĩnh cửu.
Giá trị lịch sử và văn hóa của Hòn Trống Mái
Không chỉ hiện diện trong các truyền thuyết dân gian, Hòn Trống Mái còn xuất hiện trong nhiều tư liệu từ đầu thế kỷ XX. Những tấm bưu thiếp cổ ghi lại hình ảnh thắng cảnh giữa vùng núi đá còn khá hoang sơ, khác với diện mạo xanh mát ngày nay.
Hòn Trống Mái cũng là một phần của Cụm di tích lịch sử, văn hóa và danh thắng núi Trường Lệ. Danh thắng này được Bộ Văn hóa - Thông tin (nay là Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch) xếp hạng di tích danh thắng cấp quốc gia từ năm 1962.
Hằng năm, vào mùa du lịch, phường Sầm Sơn tổ chức Lễ hội Tình yêu - Hòn Trống Mái nhằm tôn vinh những giá trị văn hóa gắn với danh thắng, lan tỏa thông điệp về tình yêu, lòng chung thủy và hạnh phúc gia đình, đồng thời góp phần quảng bá hình ảnh du lịch Sầm Sơn.
Không chỉ là một thắng cảnh nổi tiếng của Thanh Hóa, Hòn Trống Mái còn mang ý nghĩa biểu tượng sâu sắc trong đời sống văn hóa Việt Nam. Hình ảnh hai khối đá đứng kề bên nhau qua bao biến đổi của thời gian đã trở thành biểu tượng của sự thủy chung, gắn bó và tình yêu bền vững, góp phần tạo nên sức hấp dẫn riêng cho danh thắng nổi tiếng này.
(Nguồn: LDG)
