Nhiều người cho rằng chỉ cần bật chế độ ẩn danh (Incognito) hoặc xóa lịch sử trình duyệt là có thể “xem gì cũng không ai biết”. Nhưng thực tế lại hoàn toàn khác.
Các chuyên gia bảo mật cảnh báo: mỗi lần truy cập vào những trang web kém an toàn, đặc biệt là các website nhạy cảm, người dùng có thể vô tình mở cửa cho hacker xâm nhập vào smartphone của mình.
Điều nguy hiểm là phần lớn các loại mã độc và phần mềm gián điệp đều hoạt động âm thầm. Người dùng chỉ phát hiện ra khi điện thoại bắt đầu xuất hiện những dấu hiệu bất thường.
Nếu smartphone của bạn có 7 dấu hiệu dưới đây, rất có thể thiết bị đã nằm trong tầm ngắm của hacker.
1. Điện thoại bỗng “lag” bất thường, thao tác chậm rõ rệt
Một trong những dấu hiệu dễ nhận thấy nhất là thiết bị trở nên chậm chạp bất thường.
Nếu việc mở ứng dụng, gõ tin nhắn hay chuyển tab mất nhiều giây dù trước đó điện thoại vẫn hoạt động bình thường, nguyên nhân có thể không phải do phần cứng xuống cấp.
Các loại mã độc khi xâm nhập sẽ chiếm dụng CPU và RAM để thực hiện các tác vụ ngầm như:
Tải dữ liệu rác
Chạy quảng cáo ẩn
Đào tiền ảo
Khi tài nguyên hệ thống bị chiếm dụng, điện thoại sẽ lag, giật và phản hồi chậm.
2. Lưu lượng 4G/5G “bốc hơi” dù không dùng nhiều
Bạn có từng gặp tình huống data di động hết sạch dù không xem video hay tải ứng dụng lớn?
Đây có thể là dấu hiệu cho thấy điện thoại đang liên tục truyền dữ liệu ra máy chủ bên ngoài.
Một số mã độc hoạt động theo cơ chế:
Thu thập thông tin cá nhân
Gửi dữ liệu người dùng về server hacker
Tải quảng cáo hoặc phần mềm khác về máy
Kết quả là data 4G/5G bị tiêu hao cực nhanh mà người dùng không hề hay biết.
3. Quảng cáo pop-up xuất hiện liên tục
Nếu điện thoại liên tục hiện quảng cáo pop-up, banner lạ hoặc nội dung dung tục, ngay cả khi không mở trình duyệt, hãy cảnh giác.
Đây thường là dấu hiệu hệ thống đã bị chiếm quyền hiển thị quảng cáo (Adware hijack).
Điều nguy hiểm là nhiều quảng cáo còn giả mạo nút “X” để người dùng click vào, từ đó tiếp tục cài thêm virus hoặc phần mềm độc hại vào máy.
4. Pin tụt nhanh và máy nóng dù không sử dụng
Một chiếc smartphone bình thường sẽ không tự nóng lên khi để yên.
Nếu điện thoại:
Nóng bất thường
Pin tụt nhanh
Quạt tản nhiệt (trên một số thiết bị) hoạt động liên tục
rất có thể máy đang bị mã độc đào tiền ảo (Crypto Mining Trojan) lợi dụng.
Loại virus này dùng sức mạnh xử lý của điện thoại để đào tiền điện tử, khiến thiết bị luôn hoạt động ở trạng thái quá tải. Nếu kéo dài, pin có thể chai vĩnh viễn hoặc hư hỏng phần cứng.
5. Xuất hiện ứng dụng lạ chưa từng cài đặt
Một dấu hiệu cực kỳ nguy hiểm khác là ứng dụng lạ tự động xuất hiện trên máy.
Các app này thường có đặc điểm:
- Tên lạ
- Biểu tượng không rõ ràng
- Không có trên cửa hàng ứng dụng
Đây có thể là spyware – phần mềm gián điệp có khả năng:
Kích hoạt camera
- Bật micro để nghe lén
- Theo dõi vị trí
- Thu thập dữ liệu cá nhân
Nói cách khác, hacker có thể theo dõi gần như toàn bộ hoạt động của bạn.
6. Quyền riêng tư bị đánh cắp
Không chỉ gây chậm máy hay hao pin, các mã độc còn có mục tiêu nguy hiểm hơn: đánh cắp thông tin cá nhân.
Những dữ liệu có thể bị hacker lấy gồm:
- Danh bạ điện thoại
- Tin nhắn
- Ảnh cá nhân
- Video riêng tư
Sau khi có được dữ liệu này, hacker có thể dùng để:
- Tống tiền (sextortion)
- Lừa đảo người thân
- Mạo danh chủ tài khoản
Đây là hậu quả nghiêm trọng nhất mà nhiều người chỉ nhận ra khi đã quá muộn.
7. Làm gì nếu nghi ngờ điện thoại đã bị nhiễm mã độc?
Nếu smartphone xuất hiện các dấu hiệu trên, người dùng nên xử lý ngay lập tức để tránh rủi ro lớn hơn.
Các chuyên gia bảo mật khuyến nghị một số bước sau:
Ngừng truy cập website đáng ngờ
Trước tiên, hãy dừng ngay việc truy cập các trang web không an toàn để tránh tiếp tục tải thêm mã độc.
Quét virus toàn bộ thiết bị
Cài đặt và sử dụng phần mềm diệt virus uy tín để quét toàn bộ hệ thống.
Cập nhật hệ điều hành
Các bản cập nhật mới thường chứa bản vá bảo mật, giúp khắc phục những lỗ hổng mà hacker có thể lợi dụng.
Kiểm tra quyền ứng dụng
Hãy:
Gỡ bỏ ứng dụng lạ
Thu hồi quyền truy cập camera, micro, vị trí nếu không cần thiết
Smartphone có thể an toàn hơn nếu bạn cẩn trọng
Thực tế, không phải mọi trang web đều nguy hiểm. Tuy nhiên, việc truy cập các website kém an toàn hoặc nhấp vào liên kết đáng ngờ có thể khiến smartphone trở thành mục tiêu dễ dàng của hacker.
Điều quan trọng nhất là giữ thói quen sử dụng internet an toàn:
Không click vào quảng cáo lạ
Không tải ứng dụng từ nguồn không rõ
Luôn cập nhật hệ điều hành và phần mềm bảo mật
Chỉ một chút bất cẩn cũng có thể khiến dữ liệu cá nhân rơi vào tay kẻ xấu. Vì vậy, hãy kiểm tra ngay điện thoại của bạn – trước khi hacker kịp làm điều đó.
