Cuốn sách “Nguyễn Quang Bích - Nhà trí thức yêu nước, thủ lĩnh phong trào kháng Pháp cuối thế kỷ XIX” vừa ra mắt, góp phần làm sáng rõ vai trò của Nguyễn Quang Bích trong lịch sử Việt Nam, đặc biệt là phong trào Cần Vương ở khu vực Tây Bắc.
Cuốn sách Nguyễn Quang Bích - Nhà trí thức yêu nước, thủ lĩnh phong trào kháng Pháp cuối thế kỷ XIX. Ảnh: NXB Chính trị quốc gia Sự thật.
Công trình khoa học tái hiện một nhân vật lịch sử tiêu biểu
Ngày 23/4 tại Hà Nội, Nhà xuất bản Chính trị quốc gia Sự thật chính thức giới thiệu cuốn sách nghiên cứu về Nguyễn Quang Bích.
Đây được đánh giá là công trình khoa học có giá trị, tổng hợp từ nhiều nguồn tư liệu lịch sử, văn học, khảo cứu địa phương cùng các hội thảo khoa học cấp quốc gia. Nội dung sách không chỉ khắc họa cuộc đời, sự nghiệp mà còn phân tích sâu sắc tư tưởng và di sản văn hóa của nhân vật.
Tại sự kiện ra mắt, các nhà sử học như Dương Trung Quốc và Lê Văn Lan đã đóng góp nhiều góc nhìn, giúp làm rõ hơn vị trí của Nguyễn Quang Bích trong dòng chảy lịch sử dân tộc.
Nguyễn Quang Bích – trí thức yêu nước tiêu biểu thời kỳ giao thời
Nguyễn Quang Bích (1832–1890) là một vị quan triều Nguyễn, đồng thời là lãnh tụ phong trào Phong trào Cần Vương tại vùng Tây Bắc cuối thế kỷ XIX.
Không chỉ là nhà quân sự kiên cường, ông còn là nhà thơ, nhà văn và trí thức lớn. Trong con người ông hội tụ đầy đủ phẩm chất của tầng lớp sĩ phu yêu nước giai đoạn giao thời, khi Việt Nam đứng trước những biến động lớn về chính trị – xã hội.
Cuốn sách đã tái hiện bối cảnh lịch sử cuối thế kỷ XIX – thời kỳ đất nước chịu nhiều áp lực từ thực dân Pháp, đồng thời làm nổi bật vai trò của Nguyễn Quang Bích trong việc tổ chức, lãnh đạo các cuộc kháng chiến tại khu vực Tây Bắc.
Làm rõ không gian văn hóa và phong trào kháng chiến vùng Tây Bắc
Một điểm đáng chú ý của công trình là việc đặt nhân vật trong không gian văn hóa – xã hội cụ thể. Phong trào Cần Vương tại Tây Bắc không chỉ là cuộc kháng chiến quân sự mà còn gắn bó mật thiết với đời sống, tín ngưỡng của đồng bào các dân tộc thiểu số.
Theo nhận định của Vũ Minh Giang – Phó Chủ tịch Hội Khoa học Lịch sử Việt Nam, cuốn sách mở ra hướng tiếp cận liên ngành, đặc biệt trong nghiên cứu khu vực học.
Ông cho rằng việc tìm hiểu quê hương của Nguyễn Quang Bích – khu vực Thái Bình cũ (nay thuộc Hưng Yên) – có thể giúp lý giải sâu hơn về nền tảng văn hóa, tư tưởng hình thành nên một trí thức yêu nước tiêu biểu.
Giá trị lịch sử và ý nghĩa nghiên cứu lâu dài
Đại diện đơn vị xuất bản, bà Phạm Thị Thinh nhấn mạnh Nguyễn Quang Bích không chỉ là nhà quân sự mà còn là nhà ngoại giao có tầm nhìn chiến lược. Ông chủ trương mở rộng quan hệ, tranh thủ sự ủng hộ từ bên ngoài cho phong trào kháng chiến.
Bên cạnh đó, di sản thơ văn của ông cũng thể hiện rõ tinh thần yêu nước, khí tiết của một trí thức lớn trong giai đoạn lịch sử đầy biến động.
Cuốn sách vì vậy không chỉ mang ý nghĩa tôn vinh một nhân vật lịch sử mà còn góp phần bổ sung nguồn tư liệu quan trọng cho việc nghiên cứu lịch sử, văn hóa Việt Nam cuối thế kỷ XIX.
Việc ra mắt cuốn sách về Nguyễn Quang Bích là bước đi ý nghĩa trong công tác nghiên cứu và phổ biến lịch sử. Công trình không chỉ giúp độc giả hiểu rõ hơn về một thủ lĩnh phong trào yêu nước mà còn mở ra nhiều hướng tiếp cận mới trong nghiên cứu văn hóa và lịch sử Việt Nam.
