Sự trỗi dậy mạnh mẽ của trí tuệ nhân tạo (AI) đang tạo nên một cuộc khủng hoảng niềm tin chưa từng có tại thị trường sách Hàn Quốc. Những diễn biến mới nhất liên quan đến việc hàng nghìn đầu sách nghi vấn được tạo ra bằng công nghệ này xuất hiện trên các kệ sách và nền tảng trực tuyến.
Theo ghi nhận từ tờ Korea Times, thị trường sách tại xứ sở kim chi đang chứng kiến sự bùng nổ của các ấn phẩm do AI tạo ra, tập trung chủ yếu ở các mảng sách phát triển bản thân, quản lý tài chính và kiến thức phổ thông. Đáng chú ý, nhà xuất bản Luminary Books — một đơn vị mới được thành lập năm 2022 bởi nhóm kỹ sư — đã gây sốc khi phát hành tới 9.000 đầu sách chỉ trong năm 2025. Với dải chủ đề trải dài từ kinh tế, nhân văn đến ẩm thực và thời trang, tốc độ xuất bản "không tưởng" này khiến dư luận đặt nghi vấn về việc lạm dụng công nghệ để sản xuất nội dung hàng loạt mà thiếu sự kiểm chứng của con người.
Hệ lụy của vấn đề không chỉ dừng lại ở chất lượng bản thảo khi nhiều cuốn sách bị phát hiện chứa đựng các đoạn văn bất thường hoặc hình ảnh minh họa rời rạc. Nghiêm trọng hơn, sự việc còn làm dấy lên tranh cãi về việc trục lợi từ chính sách lưu chiểu quốc gia. Tại Hàn Quốc, các nhà xuất bản khi nộp bản in và bản điện tử cho Thư viện Quốc gia và Thư viện Quốc hội sẽ nhận được một khoản tiền tương đương giá trị sách. Lợi dụng kẽ hở này, số lượng sách điện tử chất lượng thấp đã tăng đột biến, khiến chi phí chi trả từ ngân sách vọt từ mức 12,1 triệu won vào năm 2016 lên tới 262,7 triệu won trong năm 2024. Riêng trong giai đoạn quý III năm 2025, Thư viện Quốc gia Hàn Quốc đã phải thẳng thừng từ chối gần 400 e-book từ Luminary Books do nội dung quá ngắn, lặp lại hoặc chỉ là sự lắp ghép thô sơ từ các tài liệu công khai.
Trước thực trạng này, các đơn vị phát hành lớn tại Hàn Quốc đã bắt đầu có những động thái tự bảo vệ. Aladin Communications, một trong những nhà bán sách trực tuyến hàng đầu, hiện yêu cầu các đối tác phải khai báo minh bạch mức độ sử dụng AI để hiển thị trực tiếp cho người mua. Trong khi đó, các nhà xuất bản uy tín như Communication Books cũng thiết lập quy định nội bộ nghiêm ngặt, cấm việc chèn trực tiếp các đoạn văn do máy tính tạo ra vào bản thảo và yêu cầu tác giả công khai vai trò của AI nếu chỉ dùng làm công cụ hỗ trợ.
Sự quyết liệt của ngành xuất bản Hàn Quốc cũng tương đồng với xu thế chung của thế giới. Các "ông lớn" như Amazon đã sớm áp dụng giới hạn số lượng sách tự xuất bản mỗi ngày và buộc tác giả phải gắn nhãn nội dung AI. Giới chuyên gia khẳng định, dù công nghệ có tiến bộ đến đâu, vai trò sáng tạo và biên tập cốt lõi vẫn phải thuộc về con người để bảo vệ giá trị tri thức và giữ vững sợi dây liên kết niềm tin với độc giả.
Theo Phạm Tuấn/ Sở Hữu Trí Tuệ
(PTA đặt lại tiêu đề bài viết)
